In 2023 waren de marktomstandigheden duidelijk anders dan in de twee voorgaande jaren, die gekenmerkt werden door bijzondere omstandigheden zoals verstoringen in de toeleveringsketen, tekorten aan grondstoffen, explosief stijgende energieprijzen, geopolitieke spanningen en sancties, de coronapandemie en de stijgende loonkosten. Deze hectische omstandigheden waren begin 2023 grotendeels verdwenen. Andere problemen begonnen echter de markt te beïnvloeden, zoals de onzekerheid over de economische situatie, de vrees voor een recessie, de toenemende inflatie en de stijgende rentetarieven. Daarnaast bleven de energieprijzen hoog en bestonden er zorgen over de geopolitieke stabiliteit. Dit alles had een duidelijke invloed op de marktvraag en de prijsontwikkeling.
De onzekerheden in de toeleveringsketen waren in 2023 aanzienlijk afgenomen. In voorgaande jaren ontstonden er veel buffer- en tussenvoorraden op de markt om verstoringen in de toeleveringsketen op te vangen. De behoefte aan deze voorraden nam dit jaar af, wat resulteerde in een lagere vraag van onze klanten, omdat de beschikbare voorraden op de markt eerst werden gebruikt. De vraagpatronen in de toeleveringsketen, die tijdens de pandemie waren verschoven, normaliseerden en de markt werd steeds meer beïnvloed door afnemende investeringen als gevolg van de stijgende rentetarieven en onzekere economische ontwikkelingen. Bovendien hadden de steeds strengere regelgeving met betrekking tot emissies en het milieu in diverse Europese landen een remmend effect, waardoor grote investeringen werden uitgesteld of volledig geannuleerd.
Industriële markt
In vrijwel alle Europese landen was er sprake van een dalende vraag in de industriële markten, met name in onze marktsegmenten Machinebouw en Civiele Techniek & Bouw. Een groot deel van het volume van Van Leeuwen wordt geclassificeerd als distributie, oftewel voornamelijk gebaseerd op leveringen uit voorraad. In vergelijking met voorgaande jaren daalde het geleverde tonnage in deze markten dan ook aanzienlijk. De daling was geleidelijk in de eerste helft van het jaar. Na de zomervakantie nam de vraag aanzienlijk af, vooral in de Duitse en Scandinavische markten, en uiteindelijk ook in veel andere Europese markten. Als gevolg van dalende prijzen, met name voor gelaste buizen, en later in het jaar ook voor naadloze buizen, nam de markt een afwachtende houding aan, wat op zijn beurt het dalende vraageffect versterkte.
Een afnemende marktvraag leidt vrijwel altijd tot meer concurrentie en prijsdruk. Van een prominente marktleider wordt verwacht dat hij de rust en stabiliteit op de markt handhaaft. Prijs is in dit opzicht niet de enige factor; service, betrouwbaarheid, productaanbod en de expertise en het advies van onze teams zijn eveneens belangrijk voor onze klanten. Op basis hiervan en ondanks de dalende vraag, hebben we ons marktaandeel in 2023 kunnen behouden en in een aantal markten zelfs kunnen vergroten. De brutomarge stond het hele jaar door onder druk door de dalende prijzen. Vergeleken met vorig jaar waren de brutomarges daardoor vrijwel overal aanzienlijk lager.
Een groot deel van ons volume is bestemd voor grote eindgebruikers (OEM's) in de industriële markt. Voor deze klanten houden we vaak speciale voorraden aan en voeren we specifieke behandelingen uit op basis van langlopende contracten en overeenkomsten. Net als in de markt voor dagelijkse leveringen uit voorraad, daalde ook in deze markt de vraag. Dit gold met name voor klanten die consumenten bedienen, zoals in de vrijetijdssector en de witgoedmarkt. Voor grote klanten in de machinebouwsector was de markt stabieler.
De vraag in de agrarische sector en de hydrauliekmarkt bleef stabiel. Ook de vraag in de automobielsector was goed. Wij voeren veel specifieke behandelingen uit voor onze klanten. Van Leeuwen voert deze behandelingen grotendeels in eigen beheer uit in onze productiecentra in Scandinavië, Duitsland, Zwitserland en Centraal-Europa. Ons volume in de handel in behandelde materialen bleef in 2023 op een respectabel niveau.
Energiemarkt
Wij leveren een aanzienlijk deel van onze producten aan klanten in de energiemarkt. Onze teams zijn actief in deze markt vanuit onze vestigingen in Europa, Noord-Amerika, Azië, Australië en het Midden-Oosten. Omdat onze klanten in de energiemarkt vaak wereldwijd actief zijn, kunnen we ons wereldwijde netwerk optimaal voor hen inzetten. Enkele jaren geleden was de vraag in de wereldwijde energiemarkt gematigd. De marktvraag begon echter in de loop van 2022 al te verbeteren, een trend die zich duidelijk doorzette in 2023. De verbetering van de vraag was het directe gevolg van een sterk toegenomen investeringsniveau door klanten in deze markt. Enerzijds wordt de toename van de vraag veroorzaakt door de hoge energieprijsstijgingen, waardoor investeringen sneller rendabel worden. Anderzijds wordt de toename veroorzaakt door de behoefte aan alternatieven voor gaslevering, nu levering vanuit Rusland in veel delen van de wereld niet langer mogelijk is vanwege geopolitieke omstandigheden. Dit heeft onder andere geleid tot enorme investeringen in LNG-terminals in verschillende delen van de wereld.
Vanuit onze vestiging in Houston, Texas, VS, leverden we een grote hoeveelheid materialen aan het Plaquemines-project in Louisiana. Naast een toename van investeringen in conventionele energie, namen ook investeringen in alternatieve of hernieuwbare energie aanzienlijk toe. Investeringen op dit gebied nemen wereldwijd in een rap tempo toe. Zo zijn er bijvoorbeeld veel projecten met betrekking tot de productie en opslag van waterstof en biobrandstoffen. Daarnaast wordt er veel geïnvesteerd in koolstofafvanginstallaties en in het reduceren van CO₂- uitstoot . Zo verwierf onze vestiging in Beesd, Nederland, samen met een Nederlandse klant een belangrijk project voor de levering van roestvrijstalen materialen voor een koolstofafvangproject in de Verenigde Staten. Onze vestiging in Deventer, Nederland, leverde materialen voor de hydraulische stabilisatoren van een windmolenpark in Taiwan.
Daarnaast neemt het investeringsniveau in de chemische sector in verschillende delen van de wereld toe. Onze teams zijn wereldwijd goed gepositioneerd om te kunnen inspelen op de vraag van klanten, maar vooral ook op veranderende vraagpatronen. Onze diverse opslaglocaties in de buurt van petrochemische productielocaties spelen hierbij een cruciale rol, met name wanneer materialen snel en met korte levertijden beschikbaar moeten zijn. Onze speciale projectteams, met uitgebreide materiaalkennis en wereldwijde inkoopvaardigheden, maken hierbij het verschil. Een goed voorbeeld hiervan is de order die onze vestiging in Zwijndrecht in Nederland heeft binnengehaald voor het INEOS-project, een van de grootste investeringsprojecten in Europa. Het betreft de bouw van een zeer moderne crackerinstallatie in de haven van Antwerpen, België, met een 80% lagere CO2-voetafdruk, waarvoor Van Leeuwen 17.000 ton materialen zal leveren. In dit project werken we samen met drie verschillende ingenieursbureaus en wordt er een Dedicated Project Storage Area (DPSA) in Zwijndrecht gevestigd.
Van Leeuwen Malaysia heeft een project afgerond waarbij meer dan 100 kilometer aan grote pijpleidingen met LPE-coating voor gastransport betrokken waren. De pijpen werden vanuit Zuid-Korea naar een speciaal daarvoor ingericht opslagterrein vervoerd, vanwaar ze naar twee locaties werden getransporteerd. Vanuit ons kantoor in Essen, Duitsland, dat gespecialiseerd is in proces- en energieproductie, leveren we veel materiaal aan de markt voor hernieuwbare energie, waaronder hoogwaardige ketelbuizen. Van Leeuwen Singapore is een strategisch partnerschap aangegaan met het Zuid-Koreaanse bedrijf Samsung Engineering, waarbij Van Leeuwen de volledige materiaalbeheerprocessen voor alle Samsung-projecten in de regio voor zijn rekening neemt. Halmstad, Zweden, heeft een groot project verworven voor de levering van pijpleidingen aan de stad Stockholm voor het drinkwaternet.
Vanuit het perspectief van het hele jaar bezien, waren de totale verkopen uit voorraad in alle markten lager in vergelijking met het voorgaande jaar. Dit werd echter gecompenseerd door een hoger volume aan directe leveringen en projecten. In combinatie met een gemiddelde verkoopprijs die gelijk was aan die van 2022, resulteerde dit in vrijwel dezelfde totale omzet.
Prijsontwikkelingen
Aan het einde van 2022 waren de inkoopprijzen voor onze buizen extreem hoog. Dit was het gevolg van een aantal marktontwikkelingen in de voorgaande periode, zoals gestegen energie- en grondstofprijzen, verstoringen in de toeleveringsketens, geopolitieke ontwikkelingen en een sterke marktvraag. Deze ongebruikelijke omstandigheden normaliseerden zich enigszins begin 2023. In combinatie met een zwakkere vraag, met name op de Europese industriële markten, resulteerde dit in een neerwaartse prijstrend, te beginnen op de markt voor gelaste materialen. De prijzen daar bleven dalen tot in de zomer. Vanaf de zomer vertoonde ook de markt voor naadloze gelaste buizen een neerwaartse trend. De prijzen op de markt voor gelaste materialen stabiliseerden zich tegen het einde van 2023, mede door een stijging van de coilprijzen als gevolg van productievermindering door fabrieken. Bovendien probeerden fabrieken ook de prijzen op de markt voor naadloze materialen te stabiliseren door hun productie te verlagen.
Gemiddeld waren de prijzen over heel 2023 vrijwel gelijk aan die van 2022; er was echter een stijgende trend in 2022 en een dalende trend in 2023. Eind 2023 lagen de verkoopprijzen per ton ruim 15% lager dan aan het begin van het jaar. Desondanks liggen de prijsniveaus nog steeds aanzienlijk hoger dan in de jaren vóór 2021. Een onderliggende factor is dat de prijzen voor grondstoffen, energie en arbeid aanzienlijk hoger zijn geworden.
Producenten zijn genoodzaakt deze prijsstijgingen door te berekenen in hun uiteindelijke prijzen. In combinatie met de enorme investeringen die nodig zijn om de duurzaamheid van het staalproductieproces te vergroten, betekent dit dat een verdere substantiële prijsdaling niet te verwachten is.
In 2023 sloot pijpenfabrikant Vallourec definitief zijn fabrieken voor de productie van naadloze buizen in Düsseldorf en Mülheim (Duitsland). De sluiting van deze oorspronkelijke Mannesmann-fabrieken betekent niet alleen het einde van een 135-jarige geschiedenis in de productie van naadloze buizen, maar ook dat expertise en knowhow met betrekking tot de hoogwaardige productie van buizen verloren gaan voor de Europese maakindustrie.
De staalindustrie investeert steeds meer in de mogelijkheid om staal met een lagere CO2-voetafdruk te produceren. Het is een complex en kapitaalintensief proces op de lange termijn dat alleen kan slagen als alle schakels in de keten (producent, distributeur en afnemer) meedoen en vooral ook investeren. Van Leeuwen introduceert binnenkort een aparte specificatie voor buizen met een lagere CO2-voetafdruk binnen haar productassortiment onder eigen merknaam. In 2023 werden, in nauwe samenwerking met leveranciers zoals ArcelorMittal en Benteler Steel/Tube, de eerste afmetingen opgenomen in de voorraad van Van Leeuwen. Dit productassortiment zal snel worden uitgebreid om de markt te kunnen voorzien van buizen met een aanzienlijk lagere CO2-voetafdruk.
Het koolstofgrensaanpassingsmechanisme (CBAM) wordt momenteel in de EU geïmplementeerd en treedt in werking in 2026. Door een gelijk speelveld te creëren voor spelers binnen en buiten de EU, wil deze maatregel de productie van schoner staal in niet-EU-landen stimuleren. Dankzij deze maatregel kan de Europese staalindustrie de investeringen die nodig zijn voor de productie van koolstofarm staal op een eerlijke manier doorberekenen aan de markt. Deze maatregel zal ongetwijfeld bijdragen aan een duurzamere staalindustrie.
Andere ontwikkelingen
In 2023 kozen onze commerciële teams in vele landen en vestigingen opnieuw voor een oplossingsgerichte aanpak en slaagden er dankzij hun vindingrijkheid in om goede oplossingen te vinden voor onze klanten onder steeds veranderende marktomstandigheden. De oplossingen bestreken diverse gebieden, zoals de dagelijkse en tijdige levering uit voorraad, het gezamenlijk met de klant en leverancier ontwikkelen van de juiste oplossing voor de productie van een composiet buis- en pijpproduct, of het inkopen en eventueel tijdelijk opslaan van materialen voor klantprojecten. Met de gezamenlijke kennis en jarenlange ervaring van onze medewerkers slagen we er altijd in om een oplossing te vinden op basis van ons robuuste netwerk, ons voorraadassortiment en de bewerkingsmogelijkheden die onze machines bieden.
Onze inkooporganisatie kenmerkt zich door een gecentraliseerde aanpak met regionale hubs, waarbij we onze inkoopkracht optimaliseren door een gezamenlijke methodologie te hanteren. Europese inkoopmanagers, andere inkoopmanagers en categoriemanagers komen regelmatig samen om onderwerpen zoals de inkoopstrategie, leveranciers en duurzaamheid te bespreken. Leveranciersaudits worden gebruikt om leveranciers continu te selecteren en te controleren, en we gebruiken onze lijst met goedgekeurde fabrikanten (AML), die uitsluitend leveranciers bevat die door Van Leeuwen na een strenge selectieprocedure zijn goedgekeurd, voor al onze aankopen.
Om onze product- en dienstenaanbod voor diverse marktsegmenten relevant te houden, werken we voortdurend aan onze kennis en innovatieve oplossingen. Voor elk van de vier industriesegmenten (werktuigbouw, civiele techniek & bouw, automotive en hydrauliek) werken we met een Market Acceleration Circle. Elke Circle bestaat uit een team van commerciële marktexperts van verschillende Europese vestigingen van Van Leeuwen. Ons Global Project Organization-team richt zich op de twee energiesegmenten proces & energie en pijpleidingen. De collega's in elk team bundelen hun marktkennis, ervaring en ideeën en ontwikkelen en implementeren zo gezamenlijk innovatieve marktinitiatieven.
We zetten ons volop in om onze klantenproposities continu te verbeteren. Met speciale teams voor commerciële excellentie evalueren we voortdurend hoe we vooruitgang kunnen blijven boeken en innoveren om onze markten altijd optimaal te kunnen bedienen. Waardecreatie is hierbij een sleutelbegrip. In 2023 hebben we op dit gebied belangrijke stappen gezet, bijvoorbeeld door kunstmatige intelligentie in te zetten voor geautomatiseerde orderherkenning.
Begin 2023 nam Van Leeuwen Duitsland de activiteiten van het bedrijf Allstahl in Bergkirchen in Beieren over. Deze overname vergrootte het klantenbestand aanzienlijk, met name in het marktsegment machinebouw. De activiteiten van Allstahl zijn sindsdien volledig geïntegreerd in de vestiging in München.
In november vierden we samen met onze leveranciers, klanten en medewerkers het 50-jarig jubileum van onze joint venture Polarputki in Helsinki, Finland. Gedurende haar 50-jarig bestaan heeft dit deelnemingsbelang een leidende positie op de Finse markt verworven, met name in het industriële segment.
